*به خبرگزاری حوزه خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
امکانات سایت
نام :   
ایمیل :   

نمای حوزه



 مراجع و علما    شماره خبر: ٣٥٣٥٤٩     ١٠:٥٢ - 1393/08/07     راه اصلاح یا امربه معروف ونهی ازمنکر (1) ارسال به دوست     نسخه چاپي


  راه اصلاح یا امربه معروف ونهی ازمنکر (1)

  ضرورت امر به معروف و نهی از منكر 


  حوزه/اهل اطلاع و بصيرت مي‎دانند كه يكي از بزرگ‌ترين علل انحطاط و عقب ماندن ما مسلمانان امروزه از كاروان ترقي و تمدن، و رواج بازار فساد و اخلاق سيئه و بيگانه‎پرستي ـ كه در ميان ملل اسلامي بي‎سابقه است ـ ترك امر به معروف و نهي از منكر ... 

 

حوزه/اهل اطلاع و بصيرت ميدانند كه يكي از بزرگ‌ترين علل انحطاط و عقب ماندن ما مسلمانان امروزه از كاروان ترقي و تمدن، و رواج بازار فساد و اخلاق سيئه و بيگانهپرستي ـ كه در ميان ملل اسلامي بيسابقه است ـ ترك امر به معروف و نهي از منكر و فقدان شجاعت اخلاقي و صراحت لهجه است. آیت الله العظمی صافی کتاب «راه اصلاح یا امر به معروف و نهی از منکر» را در ایام جوانی و با هدف بیداری جامعه و مقابله با ریشه‌های فساد و تباهی به رشته تحریر در آورد.

سرویس علمی فرهنگی خبرگزاری حوزه بخش نخست کتاب راه اصلاح یا امربه معروف و نهی که ضرورت این فریضه و راهکار عملیاتی آن را تبیین می کند بازخوانی ومنتشر می نماید.  

*اسلام کامل ترین دین آسمانی

امروز اگر بخواهيم مانند اسلاف و گذشتگان خود به كمال مجد و شرف برسيم و طوري زندگي كنيم كه دست دشمنان از سر ما كوتاه و از اين بينظمي‌ها و هرج و مرج‌ها نجات يابيم، بايد با تمام خلوص نيت در مقام رفع موانع و معايب برآمده، امر به معروف و نهي از منكر نماييم.

معلوم است كه تعليمات اسلامي بهترين و كامل‌ترين تعاليم آسماني است و ممكن نيست كه جامع‌تر از آن به فكر هيچ مشرّع و قانونگذاري برسد، اما اين تعليمات وقتي سودمند خواهد بود كه توسط امر به معروف و نهي از منكر اجراي آن ضمانت گردد.

 *ايمان به خدا وسيله مقابله در جنبش‌هاي نفس انسان

ايمان به خدا بهترين وسيلهاي است كه ميتواند جلو جنبش‌هاي نفس انسان بايستد و او را از افراط و تفريط نجات دهد. ايمان به خدا انسان را شاد و خوشحال نموده و از سرگرداني و تحيّر رهايي داده، طمأنينه‌ی قلب به او ميبخشد. چنانچه در قرآن مجيد ميفرمايد:

)أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ([1]

هيچ وسيله ديگر نميتواند در اين نتيجه، جاي ايمان قرار بگيرد. قدرت ايمان در خاموش كردن آتش شهوت و غضب و جلوگيري از مفاسد و جرايم و جنايات، بيش از تمام وسايلي است كه بشر براي اين منظور به آنها متوسّل شده است. اگر ايمان به خدا نباشد، بيشتر مردم به شرّ و فساد مايل شده و از رعايت آداب و حدود، سرباز ميزنند.

*بايد به بشر فهماند كه خدا همواره حاضر و ناظر اعمال اوست

روح ايمان در باطن هر مخلوقي هست و هر آفريده در ذات خود تسليم خدا و متوجه به درگاه اوست. انسان هم فطرتاً داراي اين توجه است و ميفهمد كه خودش، خودش را نيافريده و به اين عالم نياورده و به جز فقر و احتياج ذاتي، داراي چيزي نيست، نه تنها خودش اين طور است، پدر و مادر و اجداد و خويشانش و همه افراد بشر از شاه و گدا و بالاخره تمام مخلوقات از كرات عظيم، خورشيد و ستارگان، تا ذرات كوچك به همين حالند. نه خودشان از خود، هستي و وجودي دارند و نه ميتوانند به ديگري وجود و هستي بدهند. آفريننده و خالق و نگهدارنده همه خداست كه وجود همه موجودات از اوست و همه را او آفريده و مالك و صاحب اختيار همه است، دانا و تواناست؛ زيرا به مخلوقات، دانايي و توانايي داده و جامع جميع صفات كماليه است و از هر عيب و نقص مبرّا است. پس آدمي بالفطره با مبدأ آفرينش و عالم غيب آشنا و مربوط است، ولي بايد اين آشنايي را كامل كرد و اين التفات و شعور را تقويت نمود. بايد به بشر فهماند كه خدا همواره حاضر و ناظر اعمال و رفتار اوست و هيچ عمل خير و شرّي از دايره علم و دانايي او پنهان نيست. و همان خداست كه بهترين راه و روش زندگي را به انسان ياد داده و به هر كار نيكي هدايت فرموده است. و چون همه افراد از حيث ايمان در يك درجه و مرتبه نيستند و ميزان تأثير و تسلط بر نفوس يكسان نيست، بايد هر كس مراقب و مواظب خود باشد و با ملاحظه، قدم بردارد و هواي نفس را كوچك و حقير نشمارد.

بايد به وسيله امر به معروف و نهي از منكر اينگونه افراد را ملتفت معايب اعمالشان ساخت تا متنبّه و پشيمان شوند و خط سير خود را عوض کنند .

*بایدافراد را ملتفت معايب اعمالشان ساخت

با تمام اين مطالب كمتر كسي است كه بتواند طوري زندگي كند كه لغزش و خطايي از او صادر نشود. غالب مردم به واسطه ضعف ايمان و اينكه نتوانستهاند كاملاً بر خويش تسلّط يابند از معصيت و خطا مصون نميمانند؛ زيرا نقاط ضعف در انسان زياد و نواقص او بسيار است، لذا بايد به وسيله امر به معروف و نهي از منكر اينگونه افراد را ملتفت معايب اعمالشان ساخت تا متنبّه و پشيمان شوند و خط سير خود را عوض كنند.

پارهاي ديگر هم يا اصلاً بيايمان‌اند و فطرت پاك انسانيت را از دست دادهاند، و يا آنقدر ايمان آنها بيثمر است كه به رعايت آداب و قوانين، مقيد نيستند و ملاحظه و حسابي در كارها ندارند. اين طايفه را هم توسط امر به معروف و نهي از منكر بايد محدود نمود و وادارشان ساخت كه از آداب و حدود و قواعد، تبعيت و احترام نمايند.

*معایب ترک امر به معروف و نهي از منكر

اگر از امر به معروف و نهي از منكر خودداري شود رفته رفته دامنه گناهان و معاصي توسعه پيدا كرده، رشته زندگي اجتماعي بشر از هم گسيخته خواهد شد و مفاسد و معايب بزرگ توليد ميگردد.

همان‌طور كه اگر يكي از اعضاي پيكر فرد از انجام كار خود باز ماند، ساير اعضا نيز در انجام وظيفه در رنج و تعب ميافتند، و اگر عضو مريض معالجه نشود، بسا همان يك عضو، تمام پيكر را از پاي در ميآورد، فردي هم كه براي جامعه به منزله يك عضو است، اگر فاسد شد و وظيفه خود را انجام نداد براي تمام جامعه خطرناك خواهد بود و تمام افراد جامعه حق دارند به او اعتراض كنند و اصلاح او را بخواهند.

  چنانچه در روايتي از پيغمبر اكرم صلّي الله عليه وآله منقول است كه جامعه را مَثَل به طايفهاي زد كه سوار كشتي شوند و براي هر يك از آنها جا و مكاني معين كنند و يكي از آنها با تبري جاي خود را سوراخ سازد و ديگران او را از اين كار باز دارند و او در جواب گويد: من در جاي خود تصرف ميكنم و آن را سوراخ ميسازم، به شما كاري نيست! اگر ديگران اين عذر را از او بپذيرند و بگذارند تا كشتي را سوراخ كند، آب در آن وارد شود و همه غرق شوند، و اگر عذر او را نپذيرفتند و او را از اين كار منع نمودند، هم خودشان و هم آن شخص نجات يابد.

«انّ قوماً ركبوا سفينةً فاقتسموا فصار لكلّ رجل منهم موضع فنقر رجل منهم موضعه بفأس فقالوا له: ما تصنع؟ قال: هو مكاني اصنع فيه ما شئت! فان اخذوا على يده نجا و نجوا، و إن تركوا هلك وهلكوا»[2]

امر به معروف و نهي از منكر محيط را براي تربيت افراد صحيح و لايق، مساعد ميكند و مادام كه بشر به وجود افراد صالح محتاج است، به امر به معروف و نهي از منكر هم محتاج است. همچنين زمينههاي فساد را از ميان ميبرد و كانون‌هاي فحشا و منكرات را ريشهكن ميسازد. پس چنانچه در روايتي از پيغمبر اكرم صلّي الله عليه وآله منقول است كه جامعه را مَثَل به طايفهاي زد كه سوار كشتي شوند و براي هر يك از آنها جا و مكاني معين كنند و يكي از آنها با تبري جاي خود را سوراخ سازد و ديگران او را از اين كار باز دارند و او در جواب گويد: من در جاي خود تصرف ميكنم و آن را سوراخ ميسازم، به شما كاري نيست! اگر ديگران اين عذر را از او بپذيرند و بگذارند تا كشتي را سوراخ كند، آب در آن وارد شود و همه غرق شوند، و اگر عذر او را نپذيرفتند و او را از اين كار منع نمودند، هم خودشان و هم آن شخص نجات يابد. انسان تا در اين جهان طبيعت زندگي ميكند هيچ‌گاه از امر به معروف و نهي از منكر بينياز نيست.

بشر با آنكه توانسته است اسراري را از عالم طبيعت كشف كند و اين همه قواي عظيم را تسخير اراده خود سازد و توانسته است اين همه در ناحيه ظاهر و ماديات پيش برود و هر روز هم با استعداد خدادادي به كشف قوّه مجهوله ديگر موفق ميشود، نميتواند خود را از تعليمات آسماني و امر به معروف و نهي از منكر و دعاة اصلاح و رجال روحاني و مواعظ و نصايح، بينياز شمارد و هر چه دانايي و توانايي او روزافزون شود، احتياج او به اين مطالب بيشتر خواهد شد.

 

 



[1]. سوره‌ي رعد، آيه‌ي 28.

[2]. صحيح بخاري، ج3، ص164. مسند أحمد، ج4، ص270.


 


خروج




جمعه ٣٠ فروردين ١٣٩٨

 
اوقات شرعی
تصویر برگزیده
گفتگو
بین الملل
گزارش
تازه های نشر

کلیه حقوق برای خبرگزاری حوزه محفوظ می‌باشد.  info@hawzahnews.ir